Transport - Prawo i zarządzanie

Nieprzypisany: NieprzypisanyCzy dopuszczalne jest usunięcie w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku pojazdu znajdującego się poza drogą?

Odpowiadając na tak postawione pytanie należy powiedzieć, że nie, nie jest to dopuszczalne.

Wynika to z tego, że przesłanki usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym określone są w ust. 1, 1a i 2 przywołanego artykułu. Wszystkie przywołane przepisy posługują się sformułowaniem „usunięcia z drogi”. Przesądzenie zakresu miejsc, z których pojazd może być usunięty wymaga zatem ustalenia znaczenia pojęcia „drogi”.

Zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni przy ustalaniu znaczenia poszczególnych pojęć należy w pierwszej kolejności weryfikować, czy nie posiada ono definicji legalnej. W przypadku drogi właśnie tak jest – definicję zawiera art. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym droga to wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. W ten sposób należy rozumieć pojęcie „drogi” w całej ustawie (por. wstęp do wyliczenia w art. 2 „Użyte w ustawie określenia oznaczają”), w tym również w jej art. 130a, przy czym pojęcie to obejmuje zarówno drogi publiczne, jak i drogi wewnętrzne. Oznacza to, że jednoznaczna wykładnia językowa przesądza o zakresie przestrzennym zastosowania przepisu art. 130a – pojazdy mogą być usunięte jedynie z miejsc objętych definicją z art. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Doktryna wskazuje bowiem, że w przypadku odnalezienia definicji legalnej nie jest dopuszczalne przełamanie jej językowo jednoznacznego sensu (M.Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, LexisNexis, Warszawa 2002, s. 312).

Nawet jednak zakładając, że inne metody wykładni mogłyby przełamywać całkowicie jednoznaczne wyniki wykładni językowej w zakresie definicji legalnej, należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku sytuacja taka nie występuje. Wykładnia systemowa nie daje nam bowiem żadnych dodatkowych wskazań odnośnie zakresu zastosowania przepisu art. 130a; z kolei wykładnia funkcjonalna wskazuje, że ustalony w wyniku wykładni językowej zakres zastosowania jest zgodny z funkcją art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Analiza przesłanek usuwania pojazdów wskazuje, że następuje ono co do zasady w przypadku zaistnienia okoliczności należącej do jednej z dwóch grup:

1)      pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione (na różnych podstawach), z czym wiążą się określone dolegliwości dla innych (art. 130a ust. 1 pkt 1, 4 i 5);

2)      zatrzymania pojazdu, który z różnych względów nie powinien się w danym miejscu lub okolicznościach poruszać (art. 130a ust. 1 pkt 2, 3 i 6 oraz ust. 2).

Przedmiotem ochrony jest zatem szeroko rozumiane bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pojazd znajdujący się poza drogą, czyli poza miejscem przeznaczonym do ruchu drogowego, nie wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Nie ma zatem żadnego funkcjonalnego uzasadnienia do stosowania w odniesieniu do takiego pojazdu regulacji zawartych w art. 130a Prawa o ruchu drogowym.

Pojazd znajdujący się poza drogą może mieć pośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego – z tego względu, że stwarza np. ogólne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego (np. grożąc wybuchem), czy dla środowiska. Postępowanie w takich przypadkach regulują jednak inne przepisy – ukierunkowane na usunięcie pierwotnego (głównego) zagrożenia.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, ze zgodnie z art. 130a ust. 10e Prawa o ruchu drogowym w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne. Sąd stwierdziwszy, że pojazd został usunięty przy złamaniu hipotezy art. 130a ust. 1-2 odmówi stwierdzenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W konsekwencji to nie właściciel będzie zmuszony do poniesienia wszystkich kosztów. Obowiązek ten spadnie na właściwy powiat.